Czwarta władza dzierży berło. Boją się jej złoczyńcy wszelkiej maści oraz ludzie, lepiej lub gorzej, działający w polityce. Dzięki temu mamy transparentne życie społeczne, niczym nie zmąconą demokrację i żadne świństwo się nie ukryje. Dobrze więc, że władza, choć nieformalna daje im te przywileje. Znamy jednak z historii przypadki, kiedy przywilej zamiast służyć, szkodził, psując obyczaje. Zdaje się, że właśnie wkraczamy w takie dzieje na naszym niewielkim, miejskim poletku. Nie grożą nam oczywiście najeźdźcy, ani kolejne rozbiory. Ale smak jakiś w ustach nie taki. Sucho w gardle i w uszach szumi. Może to, co się dzieje jest zwyczajnie pryzmatem kondycji polskiej prasy. W końcu w błyskawicznym tempie minęła era Kapuścińskiego, a nastał czas rynsztoku zafundowanego nam przez non-fiction autora, którego z nazwiska już nie wymienię. Po prostu nie chcę go pamiętać. Dobrze za to przypominam sobie wyraz jego twarzy, oczy jak szparki i obłędną próbę okiełznania zaprzeczanego wstydu. Jak widać nawet lata spędzone w oparach Mistrza, nie nauczą nikogo jak być etycznym dziennikarzem, jak budować, a nie niszczyć. Być może problem sięga jeszcze głębiej – Polska jest jedynym krajem, który nie ma cechu zawodowego, do zawodu może trafić każdy, kto zaliczył maturę z polskiego, a szefowie redakcji to zwykle biznesmeni, liczący wpływy z reklam. Na palcach jednej ręki można policzyć redakcje, w których obecny redaktor naczelny zaczynał od bycia gońcem. A o czasach, w których koleżanką redakcyjną mogłaby być na przykład druga Zofia Nałkowska, można już całkiem zapomnieć. Media to nierzadko potężne koncerny, w których liczy się zysk. Coraz częściej przypominają przemysł rozrywkowy, karuzelę, diabelski młyn, a nawet strzelnicę. Niestety nagrodą za trafiony strzał nie jest kwiat z bibuły ani upaprany kurzem miś. Bywa ona ołtarzem, na którym składa się człowieka ku uciesze znudzonej gawiedzi. Coraz częściej przypominają więc media objazdowy cyrk. Przykłady aż się roją – „Marionetki władzy” czy „Prosto z Polski”, a nawet red. Cebula biegający po pokoju urzędnika pod okiem kamery i tupiący nóżkami – również do kamery, w obronie śniętych ryb. Im więcej takich stacji i programów, tym trudniej o sensację z krwi i kości. Coraz częściej trzeba ją obmyślić. A przecież świat nie jest taki zły. Kwitną na nim również jabłonie. Tylko kogo obchodzą jakieś tam jabłonie? Szefom wymienionej stacji nadającej rytm prasowemu dniu zdaje się, że najmniej zależy na nich oglądającym. Nie biorą pod uwagę swojej gigantycznej pomyłki.

Jestem starej, starej daty. Dla staroświeckiego człowieka wychowanego na magii Polskiego Radia i literaturze, istotą mediów jest zmiana świata. W tym sensie mają w sobie coś anielskiego. Ale w tym zawodzie trzeba być szczególnie ostrożnym i szczególnie wrażliwym. Kiedy Pan Bóg powiedział: „Niech się stanie!” – stworzył świat. Słowo ma moc. Słowo może darować lub zabrać komuś życie. Ależ ja jestem naiwna! Casus briański – bo tak mógłby go nazwać autor podręcznika dla adeptów żurnalistyki, też o tym zaświadcza. Na łamach „Życia Konina” o domniemanych ekscesach alkoholowych przedstawicieli Miasta i Konińskiego Domu Kultury pisze Aleksandra Braciszewska (pseudonim OBAR). W napisanym przez siebie tekście podaje, że jej informatorem jest czytelnik i że niestosowne zachowanie grupy pijącej alkohol zostało nagrane telefonem komórkowym. Nie byłoby w tym niczego szczególnego, gdyby nie fakt, że autentycznym źródłem informacji dla młodej dziennikarki był nie żaden czytelnik, ale anonimowy list, który ktoś nadesłał do jej redakcji. Mam tylko nadzieję, że ów „czytelnik” przesłał go razem z taśmą prawdy, inaczej kiepsko to widzę, zaś o drodze, na jakiej autorka tekstu „dociekała” prawdy, nie będę się rozwodzić. Nie zagłębionym w temacie anonimów słanych cyklicznie od siedmiu lat do władz miasta, instytucji i mediów, wyjaśniam, że był on podpisany jedynym słowem: „rodzic”. Źródło to z gruntu jest niewiarygodne i szkoda na nie czasu i zawodowej pary. I choć niektórzy koledzy próbowali tłumaczyć to „wyższymi względami społecznymi”, lepiej byłoby wyrzucić śmieć do kosza, tam gdzie jego miejsce; nie w obawie przed ujawnieniem prawdy, lecz po prostu przed odkryciem własnych braków.

Swoją drogą jednak dziecko wylało się z kąpielą. Anonimy nadchodzą w bardzo specyficznych sytuacjach, a tajemnicą Poliszynela w mieście jest nazwisko ich autora. Prezydent Pałasz , również adresat tych listów nie podejmuje rękawicy i w końcu trudno mu się dziwić, bo jak tu dyskutować z pomyjami ? Postawa słuszna, lecz nie do końca. Rękawicę, racja, mogą podjąć jedynie rycerze. Konfiguracja rycerz-tchórz odpada – doskonale to rozumiem, lecz co, Panie Prezydencie, z męską rozmową w zaciszu Pańskiego gabinetu?

Może to właśnie ona uchroniłaby młodych, ambitnych i żądnych Pulitzera dziennikarzy od wejścia na źle pachnącą minę.

Izabela Bobrowska